Właściwości

* Wzór chemiczny: Al2O3 (trójtlenek glinu)

* Układ krystalograficzny - trygonalny

* Twardość w skali Mohsa - 9

* Łupliwość - brak

* Rysa - biała

* Przełam - muszlowy lub nierówny

* Gęstość - 3,95 do 4,1 g/cm^(3)

* Barwa - niebieska w odcieniach (a także bezbarwna, różowa, pomarańczowa, żółta, zielona, fioletowa)

* Połysk - szklisty, diamentowy

* Współczynniki załamania (dwójłomność): no = 1,768 i ne = 1,760 (długość fali ~ 590nm)

* Przynależność - grupa korundu

Tworzy najczęściej kryształy o przekroju sześciobocznym. Na ścianach kryształów często wykazuje poprzeczne zbrużdżenia. Jest kruchy, przezroczysty, ponadto często wykazuje podzielność.

Spotykane są również szafiry o innych barwach: biały, bezbarwny (leukoszafir), jasnoróżowy, czerwonawy, pomarańczowoczerwony (paparadża tzw. hiacynt), purpurowy, fioletowy (ametyst wschodni), fioletowoniebieski (szafir kaszmirski), zielony (szmaragd wschodni), jasnoniebieski (akwamaryn wschodni), brunatny, szary, czarny.

Wrostki igiełek rutylu i mikroskopijne puste kanaliki wywołują u szafiru jedwabisty połysk. W przypadku gdy igiełki są zorientowane w sposób uporządkowany, nadają szafirowi efekt kociego oka lub sześcioramiennej gwiazdy, zwanej szafirem gwiaździstym.

Znane są też odmiany dwubarwne (szafir arbuzowy) oraz wykazujące asteryzm (szafir gwiaździsty). Na kolor wpływają domieszki żelaza, tytanu, magnezu, wanadu, chromu. Domieszka żelaza dwuwartościowego (Fe2+) lub trójwartościowego tytanu (Ti3+) nadaje szafirowi najbardziej typową barwę niebieską, trójwartościowe jony żelaza (Fe3+), zależności od ilości barwią go na żółto i zielono, jony chromu (Cr3+) na czerwono a dodatek wanadu (V4+) na fioletowo.

Niektóre odmiany wykazują pleochroizm (zjawisko zmiany barwy w zależności od światła, które przechodzi przez kamień) a nawet luminescencję (emitowanie światła niespowodowanego rozgrzaniem).